Gram altının Türk lirası fiyatı tek bir piyasada belirlenmiyor. İki ayrı sayının çarpımı: ons altının dolar fiyatı ve dolar/TL kuru. Formül şu:
gram altın ≈ (ons fiyatı × dolar kuru) ÷ 31,1035
31,1035 sayısı bir troy onsun kaç gram olduğudur. Yani gram altın yükseldiğinde sorulacak ilk soru, hangi çarpanın oynadığıdır.
İki kalemi ayırmak
Diyelim gram altın bir haftada %6 arttı. Aynı hafta ons altın dolar bazında %2 arttıysa ve dolar/TL %4 yükseldiyse, artışın üçte biri uluslararası altın piyasasından, üçte ikisi kurdan gelmiştir. Bu ayrımı yapmak önemli, çünkü ikisi bambaşka sebeplerle hareket eder.
Ons altını ABD reel faizleri, dolar endeksi, merkez bankalarının rezerv alımları ve jeopolitik risk belirler. Dolar/TL'yi ise yurt içi para politikası, cari denge ve risk primi belirler.
Reel faiz neden bu kadar belirleyici?
Altın faiz ödemez. Elinde altın tutmanın alternatif maliyeti, o parayı tahvile koysanız alacağınız reel getiridir. ABD'de enflasyondan arındırılmış faiz düştüğünde altın tutmanın maliyeti azalır ve ons fiyatı yükselme eğilimine girer. Reel faiz yükseldiğinde tersi olur.
Bu ilişki mekanik değildir, ama ons altındaki uzun soluklu hareketlerin büyük kısmı bu eksende açıklanır.
Peki ziynet altınlar neden aynı oranda artmıyor?
Çeyrek, yarım, tam ve cumhuriyet altınının fiyatı gram altından türetilir ama üzerine işçilik payı biner. Bu pay yüzde olarak sabit kaldığı için fiyat artışı benzer orandadır; ancak bozdururken işçiliği geri alamazsınız. Bu yüzden gram altın %6 artınca çeyrek altında cebinize giren kâr oransal olarak daha düşük kalır.
Ayrıntılı karşılaştırma için altın kâr-zarar aracına bakabilirsiniz.
Kapalıçarşı fiyatı ile hesaplanan fiyat neden tutmuyor?
Yukarıdaki formül teorik bir tabandır. Kapalıçarşı'daki fiyat buna ek olarak yurt içi arz-talep dengesini yansıtır. Talebin sertçe arttığı dönemlerde yurt içi fiyat, ons ve kurdan hesaplanan değerin üzerine çıkabilir; bu farka yurt içi prim denir. Talep gevşediğinde prim erir.
Güncel gram altın fiyatını altın sayfasından, tam altın ve çeyrek altın karşılıklarını ilgili birim sayfalarından görebilirsiniz.
Uyarı: Buradaki veriler bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Fiyatlarda gecikme veya sapma olabilir. İşlem yapmadan önce çalıştığın kurumun kendi ekranındaki fiyatı esas al.