Para Politikası Kurulu yılda sekiz kez toplanır ve politika faizini açıklar; toplantı günleri yılın başında ilan edilir ve ekonomik takvimde görünür. Karar tek cümleyle duyurulur, ama kurdaki hareket çoğu zaman o cümleden önce başlar ve sonrasında günlerce sürer. Sebep şu: piyasa kararın kendisini değil, beklentiden sapmasını fiyatlar.
Beklenti neden karardan önemli?
Faizin 250 baz puan artacağı haftalardır konuşuluyorsa, o artış karar günü gelmeden kura çoktan yansımıştır. Kurul tam 250 baz puan artırırsa kurda kayda değer bir şey olmayabilir. Aynı kurul 150 baz puan artırırsa — hâlâ bir artış olmasına rağmen — kur yükselir, çünkü piyasa beklediğinden azını almıştır.
Bu yüzden "faiz arttı ama dolar da arttı, nasıl oluyor" sorusunun cevabı genelde beklentidedir.
Karar kura hangi kanaldan ulaşır?
Üç kanal aynı anda çalışır:
Getiri kanalı. TL mevduatın getirisi yükselince TL tutmak dövize göre daha çekici olur. Yurt içi tasarruf sahibinin dövizden TL'ye geçmesi kurda satış baskısı yaratır.
Taşıma maliyeti kanalı. Yabancı yatırımcı için TL faizi ile kendi para birimindeki faiz arasındaki fark, TL'de pozisyon taşımanın getirisidir. Fark açıldıkça TL varlıklara giriş artar.
Sinyal kanalı. Kararla birlikte yayımlanan metin, kurulun enflasyonu nasıl gördüğünü anlatır. "Sıkı duruş sürdürülecek" ile "gerekirse sıkılaştırılacak" arasındaki fark, rakamdan bağımsız olarak fiyatlanır.
Etki neden hemen görünmüyor?
Faiz kararının enflasyona ve dolayısıyla kurun uzun vadeli yönüne etkisi aylar alır. Ekonomi yazınında bu gecikmeye aktarım gecikmesi denir ve tipik olarak iki ile dört çeyrek arasında sürer. Karar gününde gördüğünüz hareket bu uzun etkinin kendisi değil, piyasanın o etkiye dair beklentisinin bir günde yeniden fiyatlanmasıdır.
Karar günü kur takip ederken nelere bakılır?
Yalnız dolar/TL'ye bakmak yanıltıcı olabilir. O gün doların dünya genelinde güçlenip güçlenmediğini görmek için euro/dolar paritesine de bakın: parite de düşüyorsa hareket TL'ye özgü değildir, dolar her yerde değer kazanıyordur.
İkinci olarak alış-satış makasına bakın. Belirsizliğin arttığı saatlerde makas açılır; ekranda gördüğünüz kurdan işlem yapamayabilirsiniz.
Karar sonrası kurları ana sayfadaki canlı çeviriciden ya da dolar sayfasından takip edebilirsiniz.
Uyarı: Buradaki veriler bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Fiyatlarda gecikme veya sapma olabilir. İşlem yapmadan önce çalıştığın kurumun kendi ekranındaki fiyatı esas al.